Już podczas wizyty w celu potwierdzenia ciąży lekarz zleca szereg badań laboratoryjnych, których celem jest ocena ogólnego stanu zdrowia przyszłej mamy oraz wykrycie ewentualnych chorób mogących wpłynąć na rozwój płodu. Wśród nich bardzo ważne miejsce zajmują testy z krwi w kierunku chorób zakaźnych. Wczesna diagnostyka pozwala wdrożyć odpowiednie leczenie lub działania profilaktyczne, które minimalizują ryzyko transmisji zakażenia z matki na dziecko. Dowiedz się, jakie badania z krwi należy wykonać w I trymestrze ciąży.
Z tego artykułu dowiesz się, że:
- w pierwszych tygodniach ciąży wykonuje się szereg badań laboratoryjnych – w tym badania w kierunku chorób zakaźnych: HIV, kiły, wirusowego zapalenia wątroby typu C, toksoplazmozy oraz różyczki,
- badania w kierunku chorób zakaźnych w ciąży są bardzo ważne, ponieważ infekcje mogą przebiegać bezobjawowo, ale nadal stanowić zagrożenie dla rozwijającego się płodu,
- wczesne wykrycie zakażenia umożliwia wdrożenie leczenia lub działań zapobiegających transmisji infekcji na dziecko,
- niektóre badania należy powtórzyć w kolejnych trymestrach ciąży.
Badania w kierunku chorób zakaźnych w I trymestrze ciąży
Pierwsza wizyta u ginekologa odbywa się zwykle między 6. a 10. tygodniem ciąży. W tym czasie lekarz kieruje ciężarną na podstawowy pakiet badań laboratoryjnych – w tym badania w kierunku wybranych chorób zakaźnych.
W I trymestrze ciąży wykonuje się badania krwi w kierunku wybranych chorób zakaźnych:
- badanie w kierunku toksoplazmozy (IgG, IgM),
- badanie w kierunku różyczki (IgG, IgM),
- badanie w kierunku HIV,
- badanie w kierunku zakażenia wirusem zapalenia wątroby typu C (HCV),
- badanie przesiewowe w kierunku kiły (VDRL).
Pierwsze badania krwi w ciąży w wielu laboratoriach medycznych dostępne są w specjalnych pakietach. Panel badań dla kobiet ciężarnych dostępny jest np. w ALAB laboratoria: https://www.alab.pl/pakiet/pakiet-kobiety-w-ciazy.
Pozostałe badania na początku ciąży – lista
Oprócz badań w kierunku chorób zakaźnych na początku ciąży wykonuje się również szereg innych oznaczeń, które wchodzą w zakres standardowej opieki prenatalnej lub są zlecane indywidualnie w zależności od wywiadu i oceny ryzyka. Na pierwszej wizycie lekarz wydaje skierowanie na następujące testy z krwi:
- morfologia krwi,
- badanie stężenia glukozy we krwi na czczo,
- grupa krwi i czynnik Rh,
- przeciwciała odpornościowe,
- TSH.
Na początku ciąży przyszła mama powinna wykonać także cytologię (jeżeli nie była wykonywana w ciągu ostatnich 6 miesięcy), badanie ogólne moczu, ocenę biocenozy pochwy, badanie piersi, pomiar ciśnienia tętniczego i masy ciała.
Czy badania w ciąży w kierunku chorób zakaźnych należy powtarzać?
W części przypadków badania w kierunku chorób zakaźnych wykonane na początku ciąży należy powtórzyć w kolejnych trymestrach. Ma to na celu wykrycie ewentualnych zakażeń, które mogły wystąpić w późniejszym okresie ciąży.
Zgodnie z rekomendacjami należy wykonać ponownie:
- badania w kierunku toksoplazmozy między 21. a 26. tygodniem ciąży u kobiet z ujemnym wynikiem w I trymestrze,
- badania w kierunku HIV, a także VDRL i HCV (u kobiet ze zwiększonym ryzykiem zakażenia) między 33. a 37. tygodniem ciąży.
Dodatkowo między 33. a 37. tygodniem ciąży wykonywane jest badanie antygenu HBsAg (w kierunku zakażenia wirusowym zapaleniem wątroby typu B).
Badania w kierunku chorób zakaźnych stanowią ważny element opieki nad kobietą w ciąży. Ich wykonanie już w pierwszych tygodniach pozwala wykryć infekcje, które mogłyby negatywnie wpłynąć na przebieg ciąży oraz rozwój płodu. Regularna kontrola laboratoryjna umożliwia wczesne wdrożenie odpowiednich działań medycznych, zwiększając bezpieczeństwo przyszłej mamy i jej dziecka.
Bibliografia:
- https://www.alab.pl/centrum-wiedzy/kalendarz-badan-w-ciazy-kiedy-i-jakie-badania-nalezy-wykonac/ (dostęp 12.03.2026)
- https://www.alab.pl/centrum-wiedzy/pierwszy-trymestr-ciazy-jak-przebiega-i-co-warto-wiedziec/ (dostęp 12.03.2026)
- A. Kołodziejak i in., Badania przesiewowe kobiet w ciąży i noworodków w kierunku chorób z grupy STORCH w wybranych wysokorozwiniętych krajach świata, Now Audiofonol, 2025; 14(2): 29–36
- Rekomendacje Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego w zakresie opieki przedporodowej w ciąży o prawidłowym przebiegu
—
Artykuł sponsorowany
